معنی شعر

مسافر

1ـ وقتي كه از اين دنيا رفتم( مُردم) همه‌ي مردم ادعاي آشنايي با من را داشتند.

2ـ ولي هيچ كدام از آن‌ها آن طور كه بايد نفهميدند كه اين شاعر غريب چه سخني گفت با چه كساني سخن گفت و از كدام سرزمين بود. ( كسي شاعر را درك نكرد و مخاطبي نداشت.)

ديده‌ور

پيام: (انسان دانا همواره خوبي‌ها و نكات مثبت را مي‌بيند)1ـ خداوند به آن ملّتي عظمت و بزرگي مي‌بخشد كه براي ساختن سرنوشت خود تلاش مي‌كند.

2ـ خداوند به آن مردمي كه سرنوشتشان را بيگانگان تعيين مي‌كنند ( وابسته‌ي ديگران هستند) هيچ توجهي ندارد.

دريا

پيام: ( انسان در سايه سعي و تلاش است كه به كمال مي‌رسد)

1ـ نهنگي چه زيبا اين جمله را به بچه‌اش گ2ـ خود را به سختي هاي زندگي بسپار و از آسودگي و آسايش دوري كن، زيرا محل زندگي ما عمق درياست نه ساحل مرتبط با «ما زنده به آنيم كه آرام نگيريم/ موجيم كه آسودگي ما عدم ماست»

لاله‌ي آزاد

محمد ابراهيم صفا

پيام : ( ستايش آزادي و آزادگي )

1ـ من لاله‌ي آزادي هستم بدون كمك ديگران رشد مي‌كنم و بوي خوش من از خودم است و محلّ پرورش من دشت است و سرشتم مانند آهوست.

2ـ از نم باران سيراب مي‌شوم و به آب جوي نياز ندارم، محيط باغفت: كه در روش زندگي ما رفتن به ساحل ( رسيدن به آسايش) پسنديده نيست.كوچك است بنابراين در آن‌جا رشد نمي‌كنم.

من لاله‌ي آزادم، بدون كمك ديگران رشد مي‌كنم و بوي خوشي از خود دارم

3ـ رنگ سرخ گلبرگ‌هايم، طبيعي و فطري است. چهره‌ي من زيباست. و نيازي به آرايشگر ندارد.

4ـ روي پاي خود ايستاده‌ام، نياز به ياري كسي ندارم. نه در جستجوي دوستم و نه غم ديگران را مي‌خورم .

فرزندم! اگر خواستي معصيت كني، جايي برو كه خدا تو را نبيند.

لقمان حكيم


من لاله‌ي آزادم، بدون كمك ديگران 
رشد مي‌كنم و بوي خوشي از خود دارم

5ـ آن قدر مقدّس هستم كه هر صبح نسيم به دور من طواف مي‌كند و بچّه‌هاي آهو با ديدن من خوشحال و شادمان مي‌شوند.

6ـ مانند چراغ روشني هستم كه در گوشه‌ي اين دشت قرار گرفته‌ام و عاشقان بسياري سرگشته و حيران اطراف من مي‌گردند.

من لاله‌ي آزادم، بدون كمك ديگران رشد مي‌كنم و بوي خوشي از خود دارم

7ـ با نشان دادن برگ و گلبرگ‌هايم، آب و رنگي به چمن مي‌بخشم و از عطر دل نوازم، صحرا مانند ختن، خوشبو و معطر گشته است.

8ـ از شادي و خوشي پيوسته در جنبش و حركت هستم و سراسر وجودم را ناز و ادا فرا گرفته است.

من لاله‌ي آزادم، بدون كمك ديگران رشد مي‌كنم و بوي خوشي از خود دارم

9ـ در چهره‌ي سرخ رنگ من جوشش مي و مستي را ببين و داغ عشق را در سينه‌ي عاشقم مشاهده كن ( اشاره دارد به سرخي گلبرگ و سياهي ته گل)

10ـ من گل لاله‌ي آزاد و سرمستي هستم كه به دشت و صحرا عادت كرده‌ام عشق با افسون خود مرا جادو كرده و به ديوانگي رسانده و باعث شده مرا از شهر به بيابان كشاند. ( اشاره به داستان ليلي و مجنون) .

من لاله‌ي آزادم، بدون كمك ديگران رشد مي‌كنم و بوي خوشي از خود دارم

11ـ منّت و احسان كسي را براي خود نمي‌پذيرم، وابستگي چمن و باغ را قبول نمي‌كنم.

12ـ به سرشت خودم افتخار مي‌كنم. زيرا دروني وارسته دارم، آزاد به دنيا آمده‌ام و آزاد مي‌ميرم.

مرتبط با : « اي سرو پاي بسته به آزادگي مناز / آزاده من كه از همه عالم بريده‌ام.»خودآزمایی درس 23 ص 169

 1- در این درس « مسافر » کیست و غربتش در چیست ؟

 شاعر یا هر شخصیتی که مقام بزرگی دارد - در اینکه هیچ کس در زندگی اورا نشناخت و از اندیشه های او آگاهی نیافت

2-« دیده ور » ازنظر شاعر چه کسی است ؟

انسانی که با وجود سختی ها باز هم زیبایی ها و امیدها را می بیند.انسان آگاه و صاحبنفسهم » (سوره ی رعد آیه ی 11) در کدام بیت دیده

   می شود. معنی آیه : « خداون سرنوشت هیچ قومی را تغیر نمی دهد مگر آن که آن قوم خودش بخواهد ».( بیت اول سروری)

 4- در آخرین شعر زندگی چگونه وصف شده است ؟ زندگی یعنی مبارزه با ناملایمات و پرهیز از آسودگی و راحت طلبی

خودآزمایی درس 23 ص 172

1- در بند اول ، لاله ، دو وصف « آسایش جویی و دست پرورد بودن » را با چه تغییراتی از خود دور می کند ؟خود رو بودن -  در دشت مکان داشتن-  از باغ و جو گریزان بودن  –  هم فطرت آهو بودن.دست پرورد نبودن

2- در کدام مصراع ، لاله ، خود را مقدس شمرده است ؟ هر صبح نسیم آید بر قصد طواف من.

3- چه رابطه ای بین « ختن » و « بوی دلاویز » است ؟ شرح دهید .

 ختن شهری در ترکستان که آهویی دارد که از نافه ی آنماده ی خوشبو  حاصل می شود که به مُشک معروف است  . لاله بوی خود را به بوی مشک ختن مانند کرده ! و می گوید من صحرا را همچون ختن خوش بو ساخته ام.- مصراع دوم بیت « ای سر و پای بسته به آزادگی مناز / آزاده من ، که از همه عالم بریده ام » با کدام مصراع های درس هم معنی است. آزاده و سر مستم ، خو کرده به هامونم –  نی در طلب یارم نی در غم اغیارم؟

5- مصراع « رانده ست جنون عشق از شهر به افسونم » یادآور کدام داستان و کدام درس کتاب است ؟

 لیلی و مجنون- از کعبه گشاده گردد این در

6- لاله « وارستگی » خود را چگونه وصف کرده است ؟

 از سعی کسی منت بر خود نپذیرم من بصیرتبر فطرت خود نازم وارسته ضمیرم من                 آزاده برون آیم آزاده بمیرم من

 

3- مفهوم آیه ی شریفه ی « ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما ب