ادبیات 3 تجربی درس 11
درس یازدهم
سروده های کوتاه و عمیق رابیندرانات تاگور شاعر بزرگ و پر اوازه ی هندی شهرت جهانی دارد . این سروده ها سرشار از نکته های لطیف و بدیع و تامل برانگیزند و با فرهنگ ما پیوندی نزدیک دارند . چند سروده ی او را که از مجموعه ی ماه نو و مرغان اواره انتخاب شده است میخوانیم .
چشم به راه
خدایا
انان که همه چیز دارند
مگر تو را
به سخره میگیرند
انان را
که هیچ ندارند
مگر تو را
.
هر کودکی
با این پیام
به دنیا می اید
که خدا
هنوز
از انسان نومید نیست .
.
خدا به انسان می گوید
شفایت میدهم
از این رو که اسیبت می رسانم
دوستت دارم
از این رو که مکافاتت میکنم .
.
انان که فانوسشان را
بر پشت میبرند
سایه هاشان پیش پایشان می افتد .
ماه
روشنی اش را
در سراسر اسمان
می پراکند
و لکه های سیاهش را برای خود نگه می دارد .
.
کاریز خوش دارد خیال کند
که رود ها
تنها برای این هستند
که به او اب برسانند .
.
خدا
نه برای خورشید
و نه برای زمین
بلکه برای گل هایی که برایمان می فرستد
چشم به راه پاسخ است .
بیاموزیم . در این درس فانوس نماد حق و حقیقت و روشنایی است .
هر گاه کلمه ای جز معنی اصلی نشانه و مظهر معانی دیگر قرار گیرد به ان نماد گفته میشود . مثلا طلوع و غروب خورشید در فرهنگ بسیاری از ملت ها تولد و مرگ است . نماد دارای وسعت معنایی است و برای ان می توان معانی متعدد و گوناگونی را در نظر گرفت مثلا گل سرخ علاوه بر مفهوم زیبایی مفاهیم بسیاری مانند عشق . طراوت / جوانی و عمر کوتاه و .... را می رساند .
دریافت معنی همه ی نماد ها ساده نیست . برخی نماد ها بافت ابهام امیز دارند و با تلاش و تفکر می توان ان ها را تحلیل و معنی کرد .
.
معنی درس .
ثروتمندان فقط تو را ندارند مومنان را مسخره می کنند کسانی که فقط تو را دارند . تداوم حیات بشر امید واری خدا به اصلاح بشر . خدا هیچ گاه از بنده اش نا امید نمیشود و عشق به خدا در دل همه ی انسان ها وجود دارد . خدا همواره به انسان میگوید چون به تو اسیب می رسانم پس شفایت میدهم . تو را دوست دارم از این رو که تو را سرزنش میکنم . انان که فانوس را در پشت سر خود قرار میدهند و سایشان در جلوی پایشان
می افتد . اشاره به این دارد که کسانی که به حقیقت پشت میکنند نه تنها از روشنایی حقیقت بهره نمیبرند بد تر در ظلمت و تاریکی جهلشان گرفتار میشوند .
اشاره دارد به ایثار و گذشت جانبازان که به خاطر مردم از خودشان گذشتند .
اشاره دارد به این که عده ای فکر میکنند که زمین و همه چیز که افریده شده همه مال انهاست و برای انهاست انسان های مغرور و خود خواه .
خدا نه به خاطر خورشبد و نه به خاطر زمین بلکه به خاطر لطف و عشقی که به انسان دارد دوست دارد شکر گزار او باشند . منظور لطف و رحمت خدا از جنبه معنوی به انسان میگوید .
.
خود ازمایی .
بیت مشهور هر که در این بزم مقرب تر است . جام بلا بیشترش میدهند . با کدام بخش شعر تاگور ارتباط معنایی دارد ؟
هر کس نزد خدا عزیز تر باشد بیشتر به او نزدیک میشود .
.
2 / تاگور در این بخش از شعر خود انان که فانوسشان را بر پشت می برند سایه هاشان پیش پایشان می افتد . چه کسانی را در نظر دارد ؟
کسانی که سایه وجود خود را بر روی حقیقت می اندازند و مانع دیدن حقیقت به وسیله خود و دیگران میشوند و حقیقت را نادیده می گیرند .
3 نماد هایی در این درس بیابید و معنی انها را بنویسید .
گل نماد زیبایی / فانوس نماد حق و حقیقت و روشنایی .